مرکز داده Data Center

مرکزداده ( Data Center )

پایگاه داده ها و بانک های داده ها :

پایگاه داده و بانک های داده دو مفهوم متفاوت هستند.

« پایگاه داده ها »به مجموعه ای از اطلاعات ساختار یافته ، منسجم و متشکل گفته می شود که در موردموضوعات و زمینه های متنوعی در یک سیستم کامپیوتری ذخیره سازی و سازماندهی شده اندتا زمینه جست و جوی اطلاعات را برای کاربران فراهم آورند (محمودی, 1391).

« بانک های داده ها » و یا به عبارتی « بانک های اطلاعاتی »به منزله بخش هایی از پایگاه داده ها ، محسوب شده که هر کدام اختصاص به ذخیره سازیو سازمان دهی اطلاعاتی دارند که بیشتر مربوط به یک موضوع و یا یک زمینه خاصی متشکلو گردآوری شده اند (محمودی, 1391).

بنابراین می توان خلاصه کرد که پایگاه داده ها از مجموعه ایاز بانک های داده ها تشکیل می شود که هر کدام از این بانک ها در مورد موضوع خاصیبه گردآوری ، سازمان دهی و بازیابی اطلاعات ایجاد و برنامه ریزی شده اند. قابل ذکراست که در کشور ما به جای استفاده از پایگاه داده ها ، در اغلب موارد به غلط ازمفهوم « بانک های اطلاعاتی » استفاده می کنند که این مسئله گاهی موجب ابهاماتی درتشخیص و تفکیک این دو مفهوم از یکدیگر می شود (محمودی, 1391).

سیستم های اطلاعاتی از نظر عملکرد دارای سهنوع سیستم جانبی هستند :

· سیستم ذخیره سازی اطلاعات

· سیستم پردازش اطلاعات

· سیستم بازیابی و یا جست و جوی اطلاعات (جعفرنژاد, 1382).

اجزای تشکیل دهنده پایگاه داده ها :

یک پایگاه داده از مجموعه ای یکپارچه و به هم پیوسته از تعدادی سیستم به نامبانک های داده ها یا بانک های اطلاعاتی تشکیل می شود. بانک های اطلاعاتی نیز خوداز تعدادی فایل و یا جدول ، بر حسب مدل بانک ، تشکیل می شوند که زیر سیستم هایبانک اطلاعاتی محسوب می شوند (جعفرنژاد, 1382).

هر فایل به منزله واحد اصلی ذخیره سازی به یک بانک اطلاعاتی امکان می دهد تامجموعه ای از اطلاعات را از مجموعه ای دیگر تمیز دهد (پناهی, 1379).

جدول در بانک های اطلاعاتی رابطه ای، به یک ساختار داده ای متشکل از چندین سطرو ستون گفته می شود که داده ها در آن به صورت منظم و ساختار یافته ای ذخیره میشوند (پناهی, 1379).

روش های ذخیره سازی و بازیابی رکورد ها :

· روش ترتیبی : در این روش ، رکوردها بهصورت پشت سر هم یا متوالی ذخیره سازی و بازیابی می شوند. این روش انعطاف کمی دارد، جست و جوی اطلاعات در آن وقت گیر است ، و بین فایل ها، ارتباطی وجود ندارد وپرونده ها به صورت مجزا ذخیره سازی می شوند (مومنی, 1380).

· روش مستقیم : روش مستقیم نسبت به روشترتیبی بسیار کارآمد تر و سریع تر است ، بویژه اگر از نوع « شاخص دار » باشد. دراین روش برای هر دسته از رکوردهای مشابه یک کلید و یا یک ایندکس درست می کنند کهمرجع راهنمای جست و جو و بازیابی رکوردها محسوب می شوند (مومنی, 1380).

طرح ریزی و معماری پایگاه داده ها :

پایگاه داده ها از نظر تجسم معماری دارای سه سطح مفهومی – منطقی ، درونی و بیرونیهستند که برای هر کدام باید طرحی جداگانه تهیه کرد. در سال 1976 گروه استانداردسازی ANSI/SPARC برای طراحی و معماری پایگاه داده هاسه طرح پیشنهاد کرد که عبارتند از :

طرح مفهومی – منطقی ، طرح فیزیکی ، طرح بیرونی (دیانی & مهراد, 1380).

مدل های ساختاری در طراحی مفهومی – منطقی پایگاهداده ها :

مدل سلسله مراتبی – مدل شبکه ای – مدل رابطه ای

سیستم های مدیریت پایگاه داده ها ( DBMS ) :

برای طراحی و ایجاد پایگاه داده ها دو رویکرد وجود دارد :

در رویکرد اول با استفاده از یک و یا چند زبان برنامه نویسی چون زبان SQL به طور مستقیم کلیه ساختارها ، جدول ها ، رکورد ها ،تصاویر و روال ها را بر حسب اهداف و انتظارات پیش بینی شده خط به خط برنامه نویسیکرده و پس از تست و آزمایش از پایگاه داده ها استفاده می کنند. این رویکرد به دلیلاین که بسیار فنی، پیچیده، وقت گیر و پرهزینه است. ولی رویکرد دیگری نیز وجود داردکه بسیار ساده و انعطاف پذیر است که به آن DBMSمی گویند. در این رویکرد نیازی به برنامه نویسی سنتی نیست، بلکه همه چیز از قبلپیش بینی شده است، زیرا با استفاده از نرم افزار های خاصی، کلیه امکانات طراحی وچند رسانه ای برای ایجاد کلیه اجزا و ساختارهای پایگاه داده ها با مدل رابطه ای وشی گرا در محیطی جذاب و انعطاف پذیر فراهم شده است. DBMS ها که به منزله یک واسط نرم افزاری بین کاربران وپایگاه داده ها محسوب می شود، مجموعه ای از نرم افزارها و برنامه های از پیش طراحیشده هستند که امکان ایجاد، مدیریت و کنترل پایگاه داده ها را با کمترین عملیات وزمان میسر می کنند. یک سیستم DBMS ، نرمافزار جامعی است که مدل های مفهومی و منطقی تهیه شده را تبدیل به مدل فیزیکی وخارجی می کند (چستر, 1382).

خصوصیات مطلوب پایگاه داده ها :

· طراحی با مدل رابطه ای

· استقلال موجودیت ها و داده ها

· دستیابی مستقیم و سریع به اطلاعات

· کنترل دستیابی

· انعطاف پذیری

· محیط چند رسانه ای

منابع

پناهی, ع. (1379). سیستم های اطلاعاتمدیریت. تهران: انتشارات آذرخش.

جعفرنژاد, آ. (1382). آشناییبا بانک های اطلاعاتی. تهران: انتشارات سمت.

چستر, م. (1382). اصولاساسی تحلیل و طراحی سیستم های اطلاعاتی. اصفهان: مرکز جهاد دانشگاهی.

دیانی, م., & مهراد, ج.(1380). نظام های ذخیره و بازیابی اطلاعات، خاستگاه، توسعه و کاربردها.شیراز: کتابخانه منطقه ای علوم و تکنولوژی.

محمودی, س. (1391). سیستمهای اطلاعاتی در مدیریت. تهران: مؤسسه انتشارات دانشگاه تهران.

مومنی, ه. (1380). مدیریتفناوری اطلاعات و ارتباطات. تهران: مرکز نشر دانشگاهی.

تحلیل شخصی

پایگاه داده ها که از اساسی ترین ارکان و یا به عبارتی ازنمونه های بارز سیستم های اطلاعاتی محسوب می شوند، بهترین ابزار برای سازماندهی،نگهداری، مدیریت، کنترل و بازیابی اطلاعات محسوب می شوند.

مدیریت فناوری اطلاعات...