برجام به تب و تاب افتاد...

تحلیل سیاسیمهندس علی کاظمی؛

برجام به تب و تاب افتاد

اظهارات جدیدجان کری نشان می دهد که آمریکا هیچ نیتی برای برداشتن موانع پیش روی ایران ندارد.

توافق هسته ایایران و 1+5، به سرعت وارد مرحله چانی زنی و فرسایشی رسیده و هرباره ایران برایانجام بند بند تعهدات طرف مقابل باید به پایتخت های غربی دیپلمات و وزیر بفرستد وبه چانه زنی بپردازد.

در طول مذاکراتو در زمان اعلام توافق هسته ای در تیرماه سال گذشته، بسیاری از منتقدان و ناظرانسیاسی در ایران هشدارهایی به دولتمردان یازدهم مبنی بر بدعهدی های احتمالی آمریکاو غرب داده بودند اما گوش شنوایی در دولت نبود تا اینکه با شروع زود هنگام فصل دبهدرآوردن واشنگتن، در حال حاضر مسئولان خود نیز به کند بودن روند اجرای تعهداتاذعان دارند.

جان کری وزیر خارجه آمریکا در مصاحبه ای با فارن افرز اعلام کرده است که ایرانبرای بهره برداری از سیستم های مالی جهانی باید دست از حمایت از حزب الله و اسدبکشد. او با بیان اینکه مهمترین مسئله این است که واشنگتن به تعهداتش پایبندبماند، در پاسخ به این سؤال که آیا آمریکا تاکنون تعهداتش را اجرایی کرده یا نه،مدعی شد: «بله. ما حتی از آنها هم فراتر رفته و تلاش کردیم که مطمئن شویم که بانکهاییکه به دلایل مختلف نسبت به کار کردن با آنها بیمیل هستند، با آنها کار کنند....به واسطه درگیری ایران در یمن، حمایت آنها از اسد، پشتیبانی از حزبالله، شلیکموشکهایی که افراد آنها را تهدیدآمیز میدانند و این قبیل موارد، حل مشکلات بانکیبسیار دشوار است. این مسائل حرکت رو به جلو را بسیار پیچیده میکند."

صحبت از خارجشدن حلقه مقاومت به رهبری ایران از معادلات منطقه ای و محدود کردن قدرت موشکیایران، سابقه طولانی دارد و آمریکا بیش از یک دهه است که به روش های مختلفی دستزده تا نفوذ ایران در منطقه کاهش یابد. اقدامات صورت گرفته در زمینه تحریم هایهسته ای نیز در این رابطه بوده و چالش هایی فی مابین میان دو کشور بسیار عمیق میباشند. این نکته باید در نظر گرفته شود که واشنگتن از ماه های نخست انقلاب اسلامیایران، تحریم های خود را علیه کشور آغاز کرد و تا به امروز نیز از این روش درموارد بسیاری استفاده کرده است. شناخت و درک تاریخ فشارها و بدعهدی های آمریکا ازابتدای انقلاب می توانست راهگشای دیپلماسی تعاملگرای حسن روحانی در مواجه باتعهدات آمریکا باشد تا از افتادن در تله دبه های آمریکا اجتناب کند.

اما اظهارات جدید جان کری به صورت آشکاری گزینه های پیش روی دولت حسن روحانیرا برای بهره گرفتن از موهبات احتمالی برجام مشخص کرده است. یا اینکه دست ازمقاومت و تاثیرگذاری بر منطقه خاورمیانه می کشید یا اینکه این داستان همچنان ادامهخواهد داشت و با تغییر دولت در آمریکا ممکن است برجام به صورت کامل بی اثر شود. بیاثر کردن برجام مهم ترین دستاورد و میرات اوباما خواهد بود که با کمترین هزینهبیشترین دستاورد را برای آمریکا به ارمغان آورده است. از یکسو ایران و تاسیساتهسته ای کشور را تا حد زیادی از مدار خارج کرده و از سوی دیگر با بی اثر کردنتعهدات غرب در برجام، مانع از برداشت ایران از رفع تحریم ها گشته است. بدین وسیلهآمریکا می تواند با طرح مباحث جدید، ایران را با همان برجام و وعده اجرایی شدنتعهدات، به پای میز مذاکرات و گرفتن امتیازات بیشتر بکشاند.

آخرین حضور وزیرخارجه ایران، جواد ظریف در مجلس شورای اسلامی با حاشیه های فراوانی همراه بود ودیگر خبری از بازگو کردن دستاوردهای جدید برجامی نبود بلکه گلایه ها و انتقاداتکار را به عصبانیت ظریف کشاند. وی در پاسخ به بدعهدی های آمریکا نیز مجددا به جایاینکه به اصل ماجرا بپردازد به حاشیه پرداخت؛ حاشیه ای که هیچ دستاوردی برای ایرانمتصور نیست:"امروز با بدعهدی آمریکا برخورد میشود و ما تنها با آن برخوردنمیکنیم بلکه دنیایی که با آمریکا علیه ما متعهد شده بودند امروز فشار میآورند وکار به جایی رسیده که کری مجبور شد بگوید ما به تعهداتمان عمل کردیم؛ امروز آمریکامجبور است به دنیا پاسخ دهد که به چه میزان به تعهداتش پایبند بوده و این نتیجهمقاومت مردم بوده است."

اظهاراترئیس دستگاه دیپلماسی ایران به بدعهدی آمریکا در حالیست که اینگونه رفتارهایواشنگتن هیچ گره ای از بی تاثیر بودن برجام باز نمی کند و خود اعترافی است از سویایران به عمل کردن آمریکا به تعهداتش! باید این نکته را در نظر گرفت تناقض گوییهای دولتمردان نسبت به برجام و وعده های عملی نشده آن به انتخابات چند ماه آیندهریاست جمهوری ایران در ارتباط مستقیم است. تنها دستاورد حسن روحانی در دور نخستهمین برجام است و در زمان تبلیغات وی می تواند با آن به مصاف رقبای خود برود. ازاین رو تا زمانیکه دولت بتواند دست به اقناع افکار عمومی در رابطه با برجام خواهدپرداخت و از دستاوردهای آن خواهد گفت. همین امر باعث شده تا مباحث سیاسی دربارهبرجام پررنگ تر از موضوعات حقیقی و فنی برجام شود و توجیهات داخلی از سوی دولتمردانبه جای پیگیری مطالبات به حق ایران، در اولویت قرار گیرد.

به هر حال ازهمان زمانکه سیاست های 9 گانه رهبر انقلاب اسلامی درباره اجرایی شدن برجام از سویدولت و مذاکره کنندگان نادیده گرفته شد یا تنها بخش هایی از آن عملی گردید، پیشبینی می شد که در آینده نزدیک، آمریکا در کنار غرب، مراحل بعدی فشار به ایران رادر موضوعات منطقه ای و دفاعی آغاز خواهند کرد و این موضوع در حال حاضر به صورتمطالبات به ناحق غرب به خورد افکار عمومی جهانی داده می شود! اینک لبخندها جای خودرا به اخم کردن ها داده و عصبانیت های سیاستگذاران سیاست خارجی ایران در دولتیازدهم در مقابل جامعه ایران را باید در بی تدبیری های صورت گرفته در طول مذاکراتهسته ای و توافق نهایی هسته ای دنبال کرد.

مدیریت فناوری اطلاعات...