دارایی های ملموس و نا ملموس

سرمایه فکری گنج تمام نشدنی سازمان

امروزه همه مي دانند كه اينترنت و شبكه ي جهان گستر وب، پيام آورظهور دوره جديدي بنام عصر دانش و وداع با عصر صنعتي است. در عصر صنعتي كه دردهه1890 آغاز گرديد بر توليد و توزيع انبوه تاكيد مي شد. اما در عصر دانش، آنچه كهموجب موفقيت تجارت و صنعت مي شود، دانش بشر است. اين دارايي نامشهود به عنوانسرمايه فكري شناخته مي شود و گسترش سرمايه فكري، حوزه حياتي ايجاد منفعت است (قلیچ & مشبکی, 1385).سرمايه فكري به سهدسته سرمايه انساني ، سرمايه ساختاري(سازماني) و سرمايه مشتري قابل تقسيم است. سرمايهانساني مهمترين دارايي يك سازمان و منبع خلاقيت و نوآوري است. در يك سازمانداراييهاي دانشيِ ضمنيِ كاركنان يكي از حياتي ترين اجزايي است كه بر عملكرد سازمانتاثير بسزايي دارد.همچنين سرمايه انساني تركيبي از دانش، مهارت، قدرت نوآوري وتوانايي افراد شركت براي انجام وظايفشان و در بر دارنده ارزشها، فرهنگ و فلسفهشركت است (Benbya, 2008).

1- سازمان های ایرانی چه تعداد از آنها بر پایه سرمایه هایملموس بنا شده اند و چه تعداد بر اساس سرمایه های ناملموس. این دو طیف سازمان رابا یکدیگر مقایسه کنید و راهکارهای لازم را ارائه دهید؟

محیط کسب و کار مبتنی بر دانش،نیازمند رویکردی است که دارایی های نامشهود جدید سازمانی مثل دانش و شایستگی هایمنابع انسانی، نوآوری، روابط با مشتری، فرهنگ سازمانی، نظام ها، ساختار سازمانی وغیره را در بر می گیرد. در سال 1992 از هر صد دلار سرمایه گذاری در سهام شرکت هایتولیدی آمریکا، 62 درصد از این سرمایه گذاری صرف دارایی های مشهود می شد و داراییهای مشهود سهم عظیمی از ارزش بازار شرکت ها را در بر می گرفت. اما در سال 1999 ایندرصد به 16 درصد رسید یعنی حدود 84 درصد از ارزش بازار شرکت را سرمایه های فکریتشکیل می داد (ستایش & کاظمنژاد, 1388).

دانش به عنوان مهمترین سرمایه، جایگزین سرمایه هایمالی و فیزیکی در اقتصاد جهانی شده است. در یک سازمان دانش محور، روش های سنتیحسابداری، که مبتنی بر دارائی های ملموس سازمان است، برای ارزش گذاری سرمایه فکری،که بزرگترین و ارزشمندترین دارائی ناملموس سازمان ها است، ناکافی است (قهرمانی, 1385). سرمایه فکری تحتعناوینی همچون دارایی های ناملموس، دارایی های دانش محور، سرمایه دانشی، داراییهای اطلاعاتی، سرمایه انسانی و ارزش های پنهان سازمان بکار رفته و دربرگیرندهابداعات، ایده ها، دانش بنیادین، روش های مختلف طراحی محصول، برنامه های کامپیوتریو انتشارات می باشد (قلیچ & مشبکی, 1385).

شركتهايي كه از سطح بيشتري از كنترل و تمركز رويدارايي هاي نامشهود خود برخوردارند به نسبت شركتهايي كه نسبت به اين داراييها وبطور اخص سرمايه هاي فكري بي توجه اند، داراي عملكرد و بازگشت سرمايه بهتر و نوسانقيمت سهام اين شركتها كمتر بوده است اين اهميت زماني نمود بيشتري پيدا مي كند كههمواره يك شركت به 4 يا 5 برابر ارزش دارايي هاي خود فروخته مي شود، مبلغ اضافيپرداخت شده همان ارزش سرمايه هاي فكري مثل سرمايه هاي انساني، ساختاري، ارتباطات،مارك تجاري و... مي باشد در حاليكه اكثر مواقع اين دارايي هاي با ارزش هيچ جايي درصورتهاي مالي شركتها ندارند و تعيين قيمت فروش و ارزيابي سرمايه شركتها را با مشكلو ايراداتي مواجه مي سازد . بلکه کشورهایی که از سازمان های قوی و نهادهای اداریکارآمد و در عین حال از سرمایه های انسانی کارا و متخصص برخوردارند، می توانندسرمایه فیزیکی و مالی خود را به نحو مناسب تری جذب و در تسریع روند رشد و توسعه بهکار گیرند. در اقتصاد نوین، تولید ثروت و رشد اقتصادی عمدتاً از دارایی هاینامشهود (فکری) سرچشمه می گیرد. لذا سرمایه فکری منبع اصلی توسعه ی اقتصادی محسوبمی شود و سایر عوامل سنتی تولید مانند زمین، نیروی کار و سرمایه مالی در مرتبهبعدی اهمیت قرار می گیرند. در چنین شرایطی سرمایه فکری، عامل کلیدی ارتقای عملکرددر هر سازمان به شمار می رود (ستایش & کاظمنژاد, 1388).

2- سهم دارایی ها را با بیان یکنمونه قابل استناد بررسی نمائید؟

در سال های اخیراقتصاد کشور همواره با تورم های شدید و گاه تورم های بالای 20 درصد مواجه بودهاست. از سوی دیگر وضعیت توزیع درآمد در میان 10 دهک های اجتماع بسیار نا متعادلاست. به عنوان مثال در سال 1376 سهم درآمدی 2 دهک پایین درآمدی ( 20 درصد فقیرترین افراد جامعه ) فقط 281/4 درصد بوده است، در حالیکه 2 دهک بالی درآمدی ( 20درصد ثروتمندان افراد جامعه ) 221/48 درصد درآمد را کسب کرده اند. از سوی دیگر نرخرشد پایین اقتصادی کشور و تورم شدید بر وخامت افراد فقیر افزوده است که پیامدهاینامناسب سیاسی، فرهنگی و اقتصادی به بار آورد. کارایی نظام پرداخت یارانه در شرایطوجود تورم کاهش پیدا می کند (احمدی & صالحی, 1390).

منابع

Benbya.(2008). KnowledgeManagement System Implementation. Oxford: Chandos Publishing.

احمدی, ع. ا., & صالحی, ع.(1390). مدیریت دانش. تهران: انتشارات دانشگاه پیام نور.

ستایش, م., & کاظمنژاد, م.(1388). روش های اندازه گیری و گزارش گیری خارجی سرمایه های فکری. ماهنامهحسابدار , ص52.

قلیچ, ب., & مشبکی, ا.(1385). نقش سرمایه اجتماعی در ایجاد سرمایه فکری در سازمان. فصلنامه دانشمدیریت , 147-125.

قهرمانی, م. (1385). اصول ومبانی مدیریت دانش. تهران: انتشارات مؤسسه تحقیقات و آموزش مدیریت.

مدیریت فناوری اطلاعات...